Muhammed Bin Abdulvehhab Hayatı İlmi Şahsiyeti ve Mücadelesi

Muhammed bin Abdulvehhab bin Suleyman bin Ali et-Temimi Rahimahullah h.  1115 m. 1703 tarihinde Arabistandaki Necd bölgesine bağlı bir şehir olan Uyeynede dünyaya gelmiştir. Babası Abdulvehhab ve dedesi Süleyman da Necd bölgesinde ilim sahibi olarak  meşhur olmuş kimselerdi ve dönemlerinin fetva mercileri idiler. Dedesi Süleyman bin Ali meşhur Hanbeli fakihlerinden Keşşaful Kına adlı eserin müellifi Mansur el-Behuti ile aynı dönemde yaşamış ve hatta denildiğine göre Mekkede bir ara görüşmüşlerdi. Şeyh bu şekilde ilimle iştigal eden bir muhitte yetişmiştir.

Hocaları ve ilmi

Şeyh Muhammed Kuran ve temel ilimler konusunda ilk eğitimini babasından aldı. 10 yaşına varmadan Kuranı ezberledi. Babası ve dedesinden Hanbeli fıkhını İmam Ahmede kadar ulaşan senediyle beraber öğrendi. O kadar ki babası ihtilam olup buluğ çağına erişir erişmez onu namaz imamı olarak tayin etti. Hatta babasının onun hakkında ahkam ile alakalı birçok faydalı hususu ondan öğrendim dediği nakledilir. Huseyn bin Gannam Ravdatul Efkar 1/25 Torunu Şeyh Abdullatifin bahsettiğine göre Harameyne Mekke ve Medine giderek oranın şeyhleriyle bir araya gelmiş ve bazılarından icazet almış ardından Basraya ve Ahsaya giderek buradaki şeyhlerden hem ders dinlemiş hem de münazaralarda bulunmuştur.  Abdullatif bin Abdurrahman Misbahuz Zalam sf 9 Abdullatif bin Abdurrahman ceddi Şeyh Muhammedin tevhide yönelmesinde ve kör taklitçiliği bırakarak Kitap ve Sünneti rehber edinmesinde bilhassa Hicazda kendisinden hadis ilmi tahsil ettiği Muhammed Hayyat es-Sindinin çok etkisi olduğundan bahseder. Age 139-140 Şeyhin Hicazda hadis öğrendiği diğer bir hocası ise Abdullah bin İbrahim en-Necdidir. Süleyman bin Abdullahın et- Tavdih isimli eserinde bahsettiğine göre dokuz temel hadis kitabını ondan müelliflerine ordan da Allah rasulune kadar ulaşan senedleriyle beraber okumuştur ve hadis ilimleriyle alakalı diğer kitapları da aynı şeyhten tahsil etmiştir. Ayrıca bu şeyh kanalıyla senedi Allah Rasulune kadar ulaşan bazı hadisleri rivayet etme şerefine nail olmuştur. Son olarak Durerus Seniyyede biyografisinin anlatıldığı bölümde meşhur Keşful Hafa müellifi Acluniden ders aldığı da zikredilmiştir. Ed-Durarus Seniyye 16/316 vd

Öğrencileri

Oğulları Abdullah Hüseyn İbrahim torunu Abdurrahman bin Hasan dava arkadaşlarından Suud bin Abdulaziz gibi yakın çevresinde bulunan öğrencilerinin yanı sıra Hamd Bin Nasır bin Mamer Abdulaziz bin Husayn Said bin Hicci Hüseyn bin Gannam gibi başka alimler de onun ilim halkasında yetişmişlerdir.

Eserleri

Birçok eseri olmakla beraber en meşhurları şunlardır:

-Kitabut Tevhid Keşfuş Şubehat Mesailul Cahiliye el-Usulus Selase Üç Esas el-Kavaidul Erbaa Dört Kaide Manat Tagut er-Risaletul Mufide Muhtasaru Siretir Rasul Adabul meşyi iles Salat Mufidul Mustefid ve akideyle alakalı kısa birtakım risaleleri ki bunların hepsi muhtelif tarihlerde Türkçeye çevrilmiştir.

Ayrıca Türkçede olmayan Fadlul İslam Usulul İman Muhtasarul İnsaf veş Şerhul kebir el-Kebair Mecmuul Hadis ala Ebvabil Fıkh gibi eserleri de mevcuttur. Şeyhin bütün eserleri Mecmuu Muellefatiş Şeyh Muhammed bin Abdulvehhab adlı 13 ciltlik bir mecmuada bir araya getirilmiştir. Ayrıca Şeyhin çeşitli risalelerine Durarus Seniyye isimli derlemeden ulaşmak mümkündür.

Daveti

Şeyh Basrada tevhid davetine başlamış ve bazı kimselerin düşmanlığını kazandığından ötürü sıcak bir yaz günü şehri yayan olarak terk etmek zorunda kalmıştır. Ardından Hureymilaya geçmiş fakat burada Şeyhe yönelik bir suikast tertibi gerçekleşince orayı terk ederek Uyeyneye gitmiş ve Uyeyne emiri Osman bin Mamerin himayesine girmiştir. Burada Şeyhin öncülük ettiği Zeyd bin Hattab türbesi başta olmak üzere birtakım şirk mekanlarının yıkılması ve zina eden bir kadının recmedilmesi gibi hadiseler İslam düşmanlarını ürkütmüş ve nihayet Osman bin Mamer birtakım baskı ve hilelere boyun eğerek Şeyhi Uyeyneden çıkartmıştır. Şeyh buradan çıkarak Deriyeye gitmiş ve orada Muhammed bin Suudla tanışmıştır. h. 1158 İbn Suud Şeyhin tevhid davetine icabet etmiş ve onun davetine her türlü yardımı yapacağına dair söz vermiş ve bu şekilde ahitleşerek mücadeleye beraber devam etmişler ve ölene kadar da ayrılmamışlardır. Bu kılıç-kalem ittifakından sonra tevhid daveti Necdin köy ve kasabalarından başlayarak dalga dalga yayılmış ve nihayet bu akideye dayalı bir yönetimin tesis edilmesiyle beraber selefi davet her tarafta duyulmaya başlanmıştır.

Vefatı ve hakkında söylenenler

İlim amel davet ve sabır üzerine kurulu bir hayatın ardından Şeyh Muhammed bin Abdulvehhab rh.a 1206 1792 m. senesinde 92 yaşında vefat etmiştir. Vefatının ardından Şevkani Hüseyn bin Gannam gibi alimler mersiye yazmışlardır. Ayrıca Emir es-Sanani de Şeyhin sağlığında onu metheden bir kaside inşad etmiştir. Allah Şeyhe ve tevhid akidesinin yayılmasında emeği geçen diğer bütün muvahhid alimlere rahmetiyle muamele etsin ve onların eserlerinden istifade etmeyi bizlere nasip etsin. Allahümme Âmin.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hacı Ahmet Ünlü - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak CT Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan CT Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Nevşehir Markaları

CT Haber, Nevşehir ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

0 (505) 453 50 40
Reklam bilgi

Anket Nevşehir İçin Hangi Milletvekili Daha Çok Çalışıyor ?