Hacı Bektaş Veli Kimdir?

Hacı Bektaş Veli kimdir?

Horasan’da doğan Hacı Bektaş Veli'nin (1219-1271) ilk eğitimini Ahmet Yesevi’nin dergahında aldığı, daha sonra Anadolu’ya gelerek Babai ayaklanmasının önderi Baba İlyas'ın yanında yer aldığı kabul ediliyor. Hacı Bektaş Veli'nin burada kurduğu dergah zamanla Alevi-Bektaşi inancının merkezi haline gelmiş. Bu dergahtan halkı aydınlatan ve sorunlarını çözen dervişler, mürşitler, dedeler, dede-babalar yetişmiş. Hacı Bektaş'ın düşünceleri Anadolu'nun binlerce yıllık kültür birikimiyle harmanlanarak yeni ve hümanist bir düşünce doğmuş. İslamın çağdaş bir yorumu olan Bektaşilik, Hacı Bektaş'ın yolunu izleyenlerce oluşturulmuş. 

Bir Kültür Merkezi Hacıbektaş

Hacıbektaş, Nevşehir iline bağlı bir ilçedir. Kapodakya'nın önemli merkezlerinden biridir. Hacıbektaş denince akla ilk gelen şey Alevi Kültürüdür. İlçenin merkezinde Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi bulunmaktır. Tabi ki türbeye ilerlerken sıra sıra dizilmiş küçük esnaflar bulunmaktır ,esnafların dükkanında genel anlamda Aleviliği simgeleyen hediyelik eşyalar satılmaktadır. En çokta dikkatimi çeken kulağa hoş gelen Alevi Türküleri. İnsanları çok sıcakkanlı ve güler yüzlü olan Hacıbektaş farklı bir atmosfere sahip. Halkın sıcakkanlılığı, hoşsohbeti ve renkli kişilikleri ilçenin kendisine bağlıyor. Her millete ev sahipliği yapan , turizm açısından da kendine çeken bir ilçedir.

 Nevşehir’de bulunan Hacı Bektaş Veli Türbesi sadece tarihsel bir yapı olarak değil, aynı zamanda etkisini günümüzde bile sürdüren Bektaşiliğin dünyaya yayılmaya başladığı merkez olması açısından da önem taşıyor. Hacı Bektaş Veli Türbesi, aynı zamanda bir ‘Pir Evi’ ve diğer pirlerin hikayeleriyle de bezenmiş farklı yapılar ile 3 ana bölüme ayrılmış Hacı Bektaş Müzesi’nden oluşuyor. 1. avlu (Nadar Avlusu), 2. avlu (Dergah Avlusu) ve 3. avlu (Hazret Avlusu) etrafına konumlanmış yapılarla çevrilmiş. Bu yapılardan her biri ise Pir Evi’nin ihtiyaçlarına göre ‘ocak’ gibi teşkilatlandırılarak ‘at evi’, ‘ekmek evi’, mihman evi gibi farklı birimlere ayrılmış. Birimlerin başlarında bir baba (ekmek evi babası, at evi babası vb.) ve maiyetinde ‘canlar’ diye anılan dervişler bulunurmuş. Birimlerin başında bulunan babalar ise Pir Evi’ndeki Dede Baba’nın maiyetine tabiymiş.  Dergahın ve türbenin içinde bulunduğu külliye 1964 yılında müzeye dönüştürülmüş. Etnografya müzesi gibi düzenlenmiş külliyede sadece mimari ve sanatı değil, aynı zamanda Bektaşilerin günlük yaşamında kullandıkları eşyaları, hat örneklerini, el yazmalarını görebiliyorsunuz.

 Aslanlı Çeşme, “Allah’ın arslanı” Hz. Ali’yi temsil etmektedir. Heykelin tepesinde ise “yâ Ali” ibaresiyle Zülfikar tasviri bulunmaktadır.Aslanlı Çeşme’nin hemen önünde göreceğiniz mezarın ise kahve yaparken gürültü yaptığını ve dergahın sükûnetini bozduğunu düşünen ‘Kahveci Baba’ adında bir dervişe ait olduğu sanılıyor. Rivayete göre mezarının böyle ayakaltı bir yerde olmasını da kendisi vasiyet etmiş.

Meydan Evi’ne oturmak için serilmiş postlar  yine 12 imamı, tavanı ise 7 kat gökyüzünü temsil ediyor.  Burası eskiden Bektaşi yoluna girenlerin kabul törenlerinin yapıldığı evmiş. Hacı Bektaş Veli Türbesi’nin en dikkat çeken özelliğinden biri olan alçak kapılar Meydan Evi’nde de görülüyor. Kapıların eğilmeden geçilemeyecek kadar alçak yapılmasının anlamı başın eğilerek tevazu gösterilmesi. Giderken de kapıdan odaya sırtını dönmeden çıkılıyormuş.

Hacı Bektaş’ın 3 km. doğusuna düşen Delikli Taş Mağarası bir tepede yer alıyor. Mağara günahtan arınma mabedi gibi özel bir anlama sahip olduğundan Hacı Bektaş Veli Türbesi’ne gelenler buraya uğramadan geçmiyor desek yeridir. İçinden geçerken yardım alınmayan bu deliği, halk arasında anlatılanlara göre Hz. Ali'nin atıyla geçtiği söyleniyor. Vilayetname’de yazılana göre de ziyarete gelen erenlerin içerisini karanlık bulup yakınması üzerine Hacı Bektaş Veli yumruğuyla açmış. Kutsallığından dolayı delikten geçemeyenler sadece adakta bulunarak delikten geçebileceklerine inanıp, adak kurbanlarını burada kesiyorlar. Ama Delikli Taş’ın ritüelleri bununla da sınırlı değil. Hacı Bektaş Veli heykeline taş yerleştirip dilek dileyenler, dileklerinin kabul olacağına inanıyor. Sonrasında boş araziye çıkıp üst üste 3 veya 5 taş koyup yine dilek diliyor ve dua ediyorlar. Eski Harman yerinden arpa, buğday bulup bereket olsun diye evlerindeki ambara atıyorlar.

Tepenin üzerinde bulunan ve yine kutsal sayılan Minder ve Kulunç Kaya da isimlerini şekillerinden almış. Minder Kaya’da Hacı Bektaş Veli’nin oturup dinlendiği, Kulunç Kaya’da ise sırt ağrılarına iyi gelen bir tılsım olduğuna inanılıyor.  Delikli Taş’ın bulunduğu tepeye yakın kemerli çeşme ise Zemzem Çeşmesi olarak anılıyor. Bu çeşmenin suyunun birçok hastalığa şifa olduğu söylendiğinden ziyarete gelenler kana kana suyundan içiyor ve yakınlarına da hediye ediyorlar.

Hacıbektaş Mutfağını da tatmanızı isterim. Yöresel Hacıbektaş Tava , Hacıbektaş Yahnisi, Sulu Köfte ve Erişte. Ayrıca bölgede üretilen küp şarabı da inanılmaz derecede ilgi görmektedir.

Sevgilerimle...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Kerziban Batur - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Cesur ve Tarafsız Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Cesur ve Tarafsız Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Cesur ve Tarafsız Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Cesur ve Tarafsız Haber değil haberi geçen ajanstır.



Kapadokya'nın Marka İşletmeleri

Kapadokya Bölgesindeki Marka İşletmeler Burada

+90 (384) 213 50 40
Reklam bilgi

Anket İYİ Parti Nevşehir İl Başkanı Sizce Kim Olmalı?
Tüm anketler